 |
|
Βασικές γνώσεις για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα Είναι σημαντικό να κατανοήσετε την αλήθεια σχετικά με τη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια νόσος που «εξαπατά» το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να επιτεθεί στις υγιείς αρθρώσεις. Μπορεί να είναι ήπια ή σοβαρή και τα συμπτώματα να εμφανίζονται και να υποχωρούν. Αν δεν τεθεί υπό έλεγχο, η ρευματοειδής αρθρίτιδα μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη, επηρεάζοντας τόσο τη ζωή σας όσο και τη διάρκειά της.  Ωστόσο, υπάρχουν ευχάριστες εξελίξεις. Χάρη στη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, η ρευματοειδής αρθρίτιδα μπορεί πλέον να τεθεί υπό έλεγχο και τα συμπτώματά της ανακουφίζονται. Τα περισσότερα άτομα με αυτή τη νόσο μπορούν να είναι δραστήρια και να ζουν φυσιολογικά. Το μόνο που χρειάζεται είναι μία κατάλληλη θεραπευτική αγωγή από τον ρευματολόγο σας, με τη δική σας ενεργή συμμετοχή. Τι είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα; Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, όπως και άλλες μορφές αρθρίτιδας, προσβάλλει τις αρθρώσεις (το σημείο, δηλαδή, όπου συναντώνται τα οστά). Η διαφορά είναι ότι η βλάβη από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα δεν προκαλείται από τη φθορά των αρθρώσεων. Αντίθετα, τα ίδια τα λευκά  Πιθανά αίτια Κανείς δεν έχει αποδείξει γιατί εμφανίζεται η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ωστόσο μελετώνται διάφορες θεωρίες: • Κληρονομικότητα. Ορισμένα γονίδια παίζουν ρόλο στη ρευματοειδή αρθρίτιδα, αν και δεν αναπτύσσουν τη νόσο όλοι όσοι έχουν αυτά τα γονίδια. • Περιβάλλον. Υπάρχει η υποψία ότι ένας ιός ή ένα βακτήριο μπορούν να ενεργοποιήσουν τη νόσο. Ωστόσο, η ρευματοειδής αρθρίτιδα δεν είναι μεταδοτική. • Άλλοι παράγοντες. Για παράδειγμα, κάποιοι επιστήμονες πιστεύουν ότι μεταβολές ή ανεπάρκεια σε ορισμένες ορμόνες μπορεί να υποβοηθήσουν τη ρευματοειδή αρθρίτιδα σε κάποιον που έχει τα γονίδια και το «ερέθισμα». Ενδείξεις και συμπτώματα σχετιζόμενα με τις αρθρώσεις Όσο η ρευματοειδής αρθρίτιδα εξελίσσεται, τα κύτταρα στους αρθρικούς θύλακες μεγαλώνουν και πολλαπλασιάζονται με μη φυσιολογικό τρόπο. Αυτή η φλεγμονή προκαλεί: • Πόνο • Οίδημα • Δυσκαμψία Τελικά, αυτά τα μη φυσιολογικά κύτταρα εισβάλλουν στον χόνδρο και το οστό, αποδυναμώνοντας τους περιβάλλοντες μύες, συνδέσμους και τένοντες. Μπορεί να υπάρξει οστική απώλεια και να εμφανιστούν εξογκώματα κάτω από το δέρμα που ονομάζονται «οζίδια». Η αναιμία (μειωμένος αριθμός ερυθρών κυττάρων) είναι ένα άλλο σύνηθες σύμπτωμα. Λιγότερο συχνά είναι ο πόνος στον αυχένα, η ξηροφθαλμία και η ξηροστομία. Πολύ σπάνια, κάποιοι εμφανίζουν φλεγμονή των αιμοφόρων αγγείων, του βλεννογόνου των πνευμόνων ή του σάκου που περικλείει την καρδιά. Κόπωση, άγχος και κατάθλιψη Πολλοί ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα έχουν συμπτώματα που δεν σχετίζονται με τις αρθρώσεις. Το καθημερινό άγχος, η πίεση και πόνος προκαλούν εξουθένωση και κατάθλιψη. Αν παρουσιάζετε αυτά τα συμπτώματα, είναι σημαντικό να ζητήσετε βοήθεια ώστε να τα αντιμετωπίσετε: • Κόπωση. Ελέγξτε το σύμπτωμα αυτό αντιμετωπίζοντας την αιτία του: έξαρση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, άγχος, κατάθλιψη, έλλειψη ύπνου, αναιμία και έλλειψη σωματικής άσκησης. • 'Αγχος. Ο φόβος, ο θυμός και η απογοήτευση σε συνδυασμό με τον πόνο και τους περιορισμούς στον τρόπο ζωής αυξάνουν το επίπεδο του άγχους σας. Υπάρχουν διάφορες τεχνικές χαλάρωσης και ασκήσεις για τη μείωσή του. • Κατάθλιψη. Αυτή η συναισθηματική απάντηση στη νόσο συχνά συνοδεύεται και τρέφεται από την κόπωση και το άγχος. Μην αγνοείτε αυτό το σύμπτωμα. Οι συμβουλές και τα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν. Τι μπορεί να γίνει για τη ρευματοειδή σας αρθρίτιδα; Οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν προσφέρει στον ρευματολόγο σας πολλούς νέους τρόπους για να σας βοηθήσει. Οι θεραπείες μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κατηγορίες: 1. Τρόπος ζωής Όταν η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι ενεργή, πρέπει να ξεκουράζεστε και όταν δεν είναι, να ασκήστε περισσότερο. Ο γιατρός σας θα πρέπει να σας συστήσει ασκήσεις για το εύρος κίνησης, την ενδυνάμωση και την αντοχή. Μπορείτε, επίσης, να προλάβετε τον πόνο και τη φλεγμονή, χρησιμοποιώντας νάρθηκες για τις αρθρώσεις και μικρά βοηθήματα στην καθημερινή ζωή, όπως κόκαλο για τα παπούτσια με μακριά λαβή. 2. Φάρμακα Σήμερα υπάρχουν πολλές επιλογές, καθεμία από τις οποίες παρέχει διαφορετικό βαθμό ανακούφισης των συμπτωμάτων. Μία από τις διαθέσιμες επιλογές, τα τροποποιητικά της νόσου αντιρευματικά φάρμακα, μπορεί επίσης να βοηθήσει στην πρόληψη της παραμόρφωσης και της ανικανότητας που προκαλεί η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μία νέα ισχυρή κατηγορία τροποποιητικών της νόσου αντιρευματικών φαρμάκων που ονομάζονται «βιολογικοί παράγοντες» μπορούν να επιβραδύνουν ή να αναστείλουν την πρόοδο της νόσου σας, αποκλείοντας ορισμένες πρωτεΐνες στο ανοσοποιητικό σας σύστημα, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή και πόνο που σχετίζονται με τη ρευματοειδή αρθρίτιδα. 3. Χειρουργική επέμβαση Υπάρχουν πλέον πολλές επεμβάσεις για την αποκατάσταση μίας σοβαρής αρθρικής βλάβης και για την ανακούφιση του χρόνιου πόνου. Οι αρθρώσεις και τα κατεστραμμένα μέρη των αρθρώσεων μπορούν να αντικατασταθούν με τεχνητά, τα οποία αποκαθιστούν την κίνηση και βελτιώνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής. Πέντε ερωτήσεις για την τρέχουσα θεραπεία σας Το καλύτερο πρόγραμμα αντιμετώπισης προκύπτει όταν συμμετέχετε ενεργά στη δική σας φροντίδα. Ακόμη και αφού αρχίσετε τη θεραπεία, συνεχίστε να αναρωτιέστε… 1. Έχω ακόμα δυσκαμψία στις αρθρώσεις το πρωί; 2. Νιώθω ακόμα πόνο στις προσβεβλημένες αρθρώσεις; 3. Είναι ακόμη δύσκολο να κινήσω τις προσβεβλημένες αρθρώσεις; 4. Είναι δύσκολο να κάνω καθημερινά μικρά πράγματα, όπως να πλύνω τα δόντια μου, να κουμπωθώ ή να ανοίξω ένα δοχείο; 5. Η κόπωση που έχω από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα με αποθαρρύνει από το να ξεκινήσω κάτι καινούργιο μετά τη δουλειά ή στο σπίτι; Αν απαντήσετε ΝΑΙ ακόμη και σε μία από τις ερωτήσεις, συζητήστε με τον ρευματολόγο σας για την προσαρμογή ή την αλλαγή της θεραπείας σας. Με όλες τις θεραπευτικές επιλογές που είναι διαθέσιμες, δεν υπάρχει λόγος να υποφέρετε σιωπηρά. ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ Αντιμετώπιση της κόπωσης, του άγχους και της κατάθλιψης Μπορείτε να νιώσετε καλύτερα Η καταπόνηση και ο πόνος που προκαλεί η ρευματοειδής αρθρίτιδα μπορεί να οδηγήσουν σε άλλα συμπτώματα, τα οποία πολλοί τείνουν να αγνοούν. Μπορεί να νιώθετε κουρασμένοι, «πιεσμένοι» και θλιμμένοι, και ίσως αποδέχεστε αυτά τα αισθήματα σαν φυσιολογικό επακόλουθο της νόσου.  Δεν χρειάζεται να ζείτε έτσι. Υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπίσετε και να καταπολεμήσετε την κόπωση, το άγχος και την κατάθλιψη. Κάποιοι περιλαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή και άλλοι, ασκήσεις που μπορείτε να κάνετε μόνοι σας και τεχνικές που μπορούν να σας δώσουν ενέργεια και ευεξία. Διαβάστε μερικές από τις στρατηγικές αυτές και κατόπιν συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Τι σας κάνει να αισθάνεστε τόσο κουρασμένος; Κόπωση έχετε όταν νιώθετε συνεχώς πολύ κουρασμένοι και δεν έχετε την ενέργεια να πραγματοποιήσετε απλές, καθημερινές εργασίες. Αυτό σας κάνει να αντιμετωπίζετε με μεγαλύτερη δυσκολία τον πόνο που προκαλείται από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και σας κάνει να νιώθετε ανήμποροι και νευρικοί. Η κόπωση μπορεί να είναι αποτέλεσμα ενός ή περισσοτέρων από τα παρακάτω: • Έξαρση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας • Χρόνιος πόνος από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα • Αναιμία • Λιγότερη ενεργητικότητα • Έλλειψη καλού ύπνου • ʼγχος • Ανησυχία • Κατάθλιψη Ξεπερνώντας την κόπωση Η κόπωση είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Ακολουθούν 5 βασικά σημεία για την καταπολέμησή της: 1. Χρησιμοποιήστε την ενέργειά σας έξυπνα. Βάλτε τον εαυτό σας σε ένα ρυθμό, με διαστήματα ξεκούρασης στη διάρκεια της ημέρας. Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τα πράγματα, ώστε να μην ασκείται μεγάλη πίεση στις αρθρώσεις σας. Διατηρήστε το σώμα σας σε σωστή στάση. Το καμπούριασμα μπορεί να καταπονεί τους μυς σας. 2. Κοιμηθείτε καλά. Προσπαθήστε να ξαπλώνετε και να σηκώνεστε φυσιολογικές ώρες, και κρατήστε το ίδιο πρόγραμμα κάθε βράδυ. Κάντε ένα ζεστό μπάνιο και αποφύγετε τα οινοπνευματώδη ή την καφεΐνη πριν την ώρα του ύπνου. 3. Ασκηθείτε αρκετά. Ζητήστε από τον γιατρό σας ένα πρόγραμμα άσκησης. Θα πρέπει να περιλαμβάνει ασκήσεις ενδυνάμωσης, αντοχής και ασκήσεις εύρους κίνησης. Ξεκινήστε αργά και σταδιακά κάντε περισσότερες επαναλήψεις. Αυτό μπορεί να σας κάνει να νιώθετε πιο κουρασμένοι το βράδυ, αλλά πιο ανανεωμένοι το πρωί. 4. Ακολουθήστε το πρόγραμμα θεραπείας σας για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Η κόπωση μπορεί να προκληθεί από τη φλεγμονή και τον πόνο της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Διατηρήστε τη νόσο σας υπό έλεγχο, μην ξεχνάτε τα φάρμακά σας και τις άλλες αγωγές. 5. Διασκεδάστε. Χαλαρώστε. Κάντε ό,τι μπορείτε για να σταματήσετε να σκέφτεστε την πάθησή σας. Έχοντας καθαρό μυαλό, μπορείτε να ξεκουραστείτε περισσότερο και να νιώθετε λιγότερο κουρασμένοι. Γιατί νιώθετε τόσο αγχωμένοι; Το άγχος είναι η αντίδραση του σώματός σας στις εντάσεις της ζωής, καλές και κακές. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι σίγουρα μία από αυτές τις εντάσεις. Όταν νιώθετε αγχωμένοι, το σώμα σας απελευθερώνει χημικές ουσίες στο αίμα σας. Αυτές οι χημικές ουσίες προκαλούν: • Ταχυκαρδία • Αυξημένο ρυθμό αναπνοής • Υψηλή πίεση • Σφιγμένους μυς Το άγχος μπορεί να αυξήσει τον πόνο σας, να περιορίσει την ικανότητά σας να κάνετε κάποια πράγματα και να σας κάνει να νιώσετε ανήμποροι. Όλα αυτά μπορούν να οδηγήσουν σε κατάθλιψη. Το άγχος είναι ανθυγιεινό για πολλούς λόγους. Πρέπει να κάνετε ό,τι μπορείτε για να το περιορίσετε και να το αποβάλλετε. Πρώτον, σιγουρευτείτε ότι αναγνωρίζετε τις ενδείξεις του άγχους: • Κόπωση και αϋπνία • Σφίξιμο στους μυς ή πόνος • Ανησυχία • Θυμός • Στομαχικές διαταραχές • Νευρικότητα • Κρύα, ιδρωμένα χέρια • Αλλαγή στην όρεξη • Τρίξιμο των δοντιών • Γενικές ενοχλήσεις (ζαλάδα, πονοκέφαλος, πόνος στη μέση) Αντιμετωπίζοντας το άγχος Ακολουθεί μία στρατηγική 13 σημείων για τον έλεγχο του άγχους σας: 1. Κάντε έναν κατάλογο με τις προτεραιότητές σας. Πάρτε τον έλεγχο στα χέρια σας, αποφασίζοντας τι μπορείτε να κάνετε αμέσως και τι μπορείτε να αναβάλλετε. 2. Κάντε τα χατίρια στον εαυτό σας. Βρείτε χρόνο για να κάνετε πράγματα που σας αρέσουν. 3. Θέστε ρεαλιστικούς στόχους. Φτιάξτε ένα ευέλικτο σχέδιο για να τους πετύχετε. 4. Μην αναβάλλετε πράγματα που πρέπει να κάνετε. Αντιμετωπίστε τα αμέσως, μην τα αφήνετε για μετά. Χωρίς, όμως, να πιέζετε τον εαυτό σας. 5. Πείτε «όχι» χωρίς ενοχές. Η απόρριψη κάποιων πρόσθετων εργασιών μπορεί να κάνει τη ζωή σας λιγότερο αγχώδη. 6. Επικοινωνείτε πιο αποτελεσματικά. Οι παρεξηγήσεις προκαλούν άγχος. Ακούτε προσεκτικά και μιλάτε με ειλικρίνεια. 7. Λύστε τις διαφορές σας. Για τις περισσότερες διαφορές υπάρχει μια συμβιβαστική λύση. Βρείτε την, θα νιώσετε καλύτερα. 8. Να είστε θετικοί. Δείτε τη θετική πλευρά των καθημερινών καταστάσεων και το άγχος θα υποχωρήσει. 9. Αξιολογήστε τη σημασία των γεγονότων. Να είστε ρεαλιστικοί. Το άγχος συχνά προκύπτει από ανησυχία και εκνευρισμό για ασήμαντα ζητήματα. 10. Εστιάστε σε πράγματα που σας κάνουν χαρούμενους. Η σκέψη και μόνο μπορεί να σας χαλαρώνει. 11. Βρείτε δραστηριότητες που αποβάλλουν το άγχος. Η άσκηση αποβάλλει την ένταση. Το ίδιο και το να εκφράζετε τις σκέψεις σας σε γράμματα ή ημερολόγια. 12. Ζητήστε υποστήριξη. Μιλήστε για τα προβλήματά σας με την οικογένειά σας, φίλους ή γιατρούς. 13. Χρησιμοποιήστε χιούμορ. Το γέλιο είναι το καλύτερο φάρμακο κατά του άγχους. Ο πόνος, η κατάθλιψη και ο περιορισμός/απώλεια των ικανοτήτων μπορεί να συμβάλλουν στο άγχος. Τεχνικές χαλάρωσης Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να χαλαρώσετε, αλλά δεν έχουν όλοι αποτέλεσμα στον καθένα. Χρειάζονται εξάσκηση, όμως μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικοί: Βαθιές αναπνοές Καθίστε σε μια καρέκλα με τα πόδια σας να ακουμπούν στο πάτωμα και τα χέρια σας κοντά στο σώμα σας. Κλείστε τα μάτια σας. Πάρτε βαθιά εισπνοή λέγοντας «Έχω…» και εκπνεύστε αργά λέγοντας «…χαλαρώσει». Συνεχίστε να εισπνέετε βαθιά και να εκπνέετε αργά. Νιώστε ηρεμία και γαλήνη. Προοδευτική χαλάρωση των μυών Κλείστε τα μάτια σας. Αναπνέετε αργά και βαθιά, ώστε να νιώθετε το στήθος και την κοιλιά σας. Κρατήστε για μερικά δευτερόλεπτα την αναπνοή σας και εκπνεύστε αργά. Νιώστε το άγχος σας να φεύγει. Αφήστε τώρα το σώμα σας να νιώθετε ότι είναι βαρύ, τεντώστε αργά τους μυς στα πόδια και τις γάμπες. Κρατήστε για μερικά δευτερόλεπτα και αφήστε. Κατόπιν κάνετε το ίδιο σε όλο το σώμα, για κάθε μυϊκή ομάδα. Συνεχίστε να παίρνετε βαθιές αναπνοές. Νιώστε μια γενική χαλάρωση μερικά λεπτά πριν ανοίξετε τα μάτια σας. Απλές προτάσεις κατά του άγχους Ακολουθούν μερικές απλές προτάσεις κατά του άγχους, οι οποίες μπορεί να ενεργήσουν άμεσα: • Κάντε ένα ζεστό μπάνιο. • Συγκεντρωθείτε στις βαθιές αναπνοές 5-10 λεπτά. • Πιείτε ένα ρόφημα από βότανα. • Λύστε ένα σταυρόλεξο ή κάποιο είδος παζλ. • Κάντε μια βόλτα ή μερικές διατατικές ασκήσεις. • Ακούστε απαλή μουσική της αρεσκείας σας. Νιώθετε κατάθλιψη; Είναι φυσικό ένα άτομο που πάσχει από ρευματοειδή αρθρίτιδα να νιώθει, κατά διαστήματα, κατάθλιψη. Όταν υπάρχουν αυτά τα συναισθήματα, δεν πρέπει να τα αγνοείτε. Μην τα αφήνετε να φτάσουν σε τέτοιο σημείο που να ελέγχουν τη ζωή σας. Αναρωτηθείτε αν τα ακόλουθα συμπτώματα σας εκφράζουν: Προειδοποιητικές ενδείξεις της κατάθλιψης • Έλλειψη ενέργειας και ενδιαφέροντος. • Απώλεια της ικανότητας να διασκεδάζετε. • Μείωση (ή αύξηση) του ύπνου ή της όρεξης. • Δυσκολία συγκέντρωσης. Αργός ή ασαφής συλλογισμός. • Υπερβολικά αισθήματα λύπης, απελπισίας ή άγχους. • Αίσθημα ότι τίποτα δεν έχει σημασία. • Πολύ αργές κινήσεις ή ομιλία (ή μεγάλη νευρικότητα και ανησυχία). • Σκέψεις ότι καλύτερα να πεθάνετε. Αντιμετωπίζοντας την κατάθλιψη Όπως με κάθε νόσο, η κατάθλιψη δεν είναι δυνατό να καταπολεμηθεί αν δεν συνειδητοποιήσετε ότι την έχετε. Η συνειδητοποίηση πρέπει να προηγείται της δράσης. Αν οι γιατροί διέγνωσαν χρόνια κατάθλιψη, υπάρχουν 3 τρόποι να την πολεμήσετε: 1. Αντιμετώπιση των πιθανών αιτιών της κατάθλιψης. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλεί την κατάθλιψη που έχετε. Ακολουθήστε πιστά τη θεραπευτική αγωγή σας και θέστε υπό έλεγχο τα άλλα συμπτώματα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. 2. Θεραπεία με συζήτηση. Η συζήτηση με έναν εξειδικευμένο γιατρό μπορεί να σας βοηθήσει. Συνήθως απαιτούνται 10-16 συνεδρίες, ενώ τα αποτελέσματα μπορεί να φανούν έως και μετά από 6 εβδομάδες. 3. Φάρμακα. Υπάρχουν διάφορα φάρμακα που βοηθούν την κατάθλιψη. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για το αν μπορείτε να λάβετε κάποια από αυτά. Ζητήστε να μάθετε τόσο τα οφέλη όσο και τις ανεπιθύμητες ενέργειες αυτών των φαρμάκων.  ΑΣΚΗΣΗ Με στόχο τη βελτίωση της υγείας Γιατί πρέπει να ασκούνται οι ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα; Πριν από χρόνια, υπήρχε η αντίληψη ότι τα άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα πρέπει να ξεκουράζουν τις αρθρώσεις τους για να τις προστατέψουν από μεγαλύτερη φθορά. Οι γιατροί γνωρίζουν πλέον ότι η πλήρης ανάπαυση κάνει, σε γενικές γραμμές, περισσότερο κακό παρά καλό. Η άσκηση κάνει τις αρθρώσεις εύκαμπτες και τους μυς γύρω από αυτές δυνατούς. Μπορεί να προλάβει την περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης του οστού και του χόνδρου. Μπορεί να σας δώσει ενέργεια, να σας κάνει να κοιμάστε καλύτερα, να μειώσει την κατάθλιψη και να κάνει την καρδιά σας πιο δυνατή. Σε συνδυασμό με φάρμακα, ανάπαυση και άλλες θεραπευτικές μεθόδους, η τακτική άσκηση μπορεί να διατηρήσει τις αρθρώσεις σας υγιείς, ώστε να ζείτε μια πιο φυσιολογική ζωή. Πριν ξεκινήσετε Το πρώτο βήμα είναι να συνεννοηθείτε με τον γιατρό σας και να σας παραπέμψει σε έναν φυσίατρο, αν δεν έχετε ήδη κάποιον. Και οι δύο μαζί μπορούν να σας βοηθήσουν να διαμορφώσετε ένα πρόγραμμα άσκησης που είναι προσαρμοσμένο στις δικές σας ανάγκες, ικανότητες και συμπτώματα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Αυτό το εξατομικευμένο πρόγραμμα θα πρέπει να περιλαμβάνει: • Την εκμάθηση κατάλληλων τεχνικών άσκησης -Εύρους κίνησης -Ενδυνάμωσης -Αντοχής • Τη διερεύνηση πιθανών κινδύνων • Τη χρήση νάρθηκα ή άλλων συσκευών που ίσως σας βοηθήσουν να ασκήστε με μεγαλύτερη άνεση Συμβουλές για την άσκηση Προθέρμανση Αρχίστε φορώντας φαρδιά, άνετα ρούχα και παπούτσια που δεν γλιστρούν και τα οποία απορροφούν τους κραδασμούς. Αν οι αρθρώσεις σας πονούν και είναι δύσκαμπτες, όχι όμως ζεστές ή πρησμένες, πριν την άσκηση, κάντε ένα ζεστό (όχι καυτό) ντους ή τοποθετήστε ένα θερμαντικό επίθεμα (π.χ. θερμοφόρα) στην περιοχή που πονά. Αν οι αρθρώσεις σας πονούν και είναι πρησμένες, προσπαθήστε να τις δροσίσετε με μια σακούλα με πάγο ή κατεψυγμένο φαγητό τυλιγμένο σε πετσέτα. Πριν αρχίσετε τις ασκήσεις, κάντε τις σε αργό ρυθμό για να εκτείνετε μαλακά τους μυς σας, 5 έως 15 λεπτά. Κατά τη διάρκεια της άσκησης Μην βιάζεστε. Είναι καλύτερο να κάνετε αργά και ολοκληρωμένα τις ασκήσεις, παρά να βιάζεστε κάνοντας πολλές επαναλήψεις. Εκπνέετε όσο κάνετε τις ασκήσεις και εισπνέετε όταν χαλαρώνετε μεταξύ των επαναλήψεων. Προσέξτε τα προειδοποιητικά συμπτώματα της γενικής κατάστασης της υγείας σας. Σταματήστε αν νιώθετε σφίξιμο στο στήθος, έντονη δύσπνοια, ζάλη ή ναυτία. Μετά την άσκηση Ηρεμήστε, επαναλαμβάνοντας τις κινήσεις προθέρμανσης για 5 έως 10 λεπτά. Αυτές οι ήπιες διατάσεις μπορεί να εμποδίσουν τον πόνο στις αρθρώσεις σας. Αν ο πόνος στις αρθρώσεις (όχι ο μυϊκός πόνος) από την άσκηση διαρκεί για περισσότερο από ώρες, μάλλον κάνατε περισσότερα απʼ όσα έπρεπε. Εξακολουθήστε να ασκείστε, αλλά μειώστε τον αριθμό των επαναλήψεων ή κάντε τις πιο μαλακά. Ασκήσεις εύρους κίνησης Οι ασκήσεις αυτές μειώνουν τη δυσκαμψία και διατηρούν τις αρθρώσεις σας εύκαμπτες, ώστε να μπορείτε να πραγματοποιείτε τις καθημερινές σας δραστηριότητες. Οι ασκήσεις εύρους κίνησης θα πρέπει να γίνονται καθημερινά, ξεκινώντας με τις αρθρώσεις που έχουν τη μεγαλύτερη δυσκαμψία. Ακολουθούν μερικά παραδείγματα ασκήσεων. Κάντε τουλάχιστον ένα σετ των 3 έως 10 επαναλήψεων καθημερινά. Στροφές του κεφαλιού • Κοιτάξτε ευθεία και μπροστά. • Γυρίστε το κεφάλι σας προς τη μεριά του ώμου σας. • Κρατήστε αυτή τη θέση για 3 δευτερόλεπτα. • Επαναφέρετε το κεφάλι σας στην αρχική θέση. • Επαναλάβετε το ίδιο από την άλλη πλευρά.  Περιφορά των ώμων • Κινήστε κυκλικά και αργά και τους δύο ώμους.  Ανύψωση των χεριών • Σηκώστε μπροστά τα χέρια σας τεντωμένα, με τις παλάμες να βλέπουν η μία την άλλη. • Ανυψώστε το ένα ή και τα δύο χέρια όσο το δυνατόν ψηλότερα (το ένα μπορεί να βοηθήσει το άλλο, εάν κρίνεται αναγκαίο). • Χαμηλώστε τα χέρια σας αργά.  Πιάνοντας τα χέρια σας πίσω από την πλάτη • Φέρτε το ένα χέρι σας λυγισμένο πάνω από τον ώμο σας, έτσι ώστε η παλάμη σας να ακουμπάει την πλάτη σας. • Φέρτε το άλλο χέρι από την κάτω πλευρά λυγισμένο, έτσι ώστε η εξωτερική πλευρά του χεριού να ακουμπά στο κάτω μέρος της πλάτης. • Προσπαθήστε να πλησιάσετε τα δάχτυλα του ενός χεριού στο άλλο. • Κρατήστε για 3 δευτερόλεπτα. • Αλλάξτε τη θέση των χεριών και επαναλάβετε την άσκηση.  Κάμψη των αγκώνων και στροφή • Λυγίστε τους αγκώνες με τις παλάμες γυρισμένες προς τα εσάς και ακουμπήστε τους ώμους σας. • Γυρίστε τις παλάμες σας, ώστε να κοιτούν προς τα κάτω καθώς τεντώνετε τους αγκώνες.  Κάμψη των καρπών • Σταθείτε όρθιοι με τους αγκώνες κολλημένους στα πλευρά σας και λυγισμένους σε ορθή γωνία (οι παλάμες να κοιτούν προς τα κάτω). • Λυγίστε τους καρπούς προς τα επάνω, όσο μπορείτε περισσότερο. • Κρατήστε για 3 δευτερόλεπτα. • Λυγίστε τους καρπούς προς τα κάτω, όσο μπορείτε περισσότερο. • Κρατήστε για 3 δευτερόλεπτα.  Κάμψη δαχτύλων • Ανοίξτε την παλάμη σας με τα δάχτυλα τεντωμένα. • Λυγίστε όλες τις αρθρώσεις αργά, έτσι ώστε να σχηματίσετε γροθιά (όχι πολύ σφιχτή). • Κρατήστε για 3 δευτερόλεπτα. • Τεντώστε ξανά τα δάχτυλα.  'Αρση γόνατος • Καθίστε σε μια καρέκλα, σε ίσια θέση. • Σηκώστε το γόνατο περίπου 10 εκατοστά. • Κρατήστε για 3 δευτερόλεπτα και επαναφέρετε στην αρχική θέση. • Επαναλάβετε με το άλλο γόνατο. (Μπορείτε να βοηθάτε την ανύψωση του γονάτου με τα χέρια σας).  Κάμψη και έκταση του ποδιού • Καθίστε σε μία καρέκλα, σε ίσια θέση. • Λυγίστε το γόνατό σας, φέρνοντας τη φτέρνα σας κάτω από την καρέκλα. • Κρατήστε για 3 δευτερόλεπτα. • Τεντώστε το γόνατο προς τα εμπρός. • Επαναλάβετε με το άλλο πόδι.  Περιστροφές της ποδοκνημικής • Καθίστε ίσια σε μια καρέκλα και τεντώστε το πόδι σας μπροστά. • Γυρίστε το πέλμα του ποδιού σας μέσα και έξω. • Κινήστε το πόδι σας αργά και κυκλικά. • Αλλάξτε κατεύθυνση του κύκλου. • Επαναλάβετε με το άλλο πόδι.  Ασκήσεις ενδυνάμωσης Υπάρχουν δύο είδη ασκήσεων που δυναμώνουν τους μυς ώστε να προστατεύουν τις αρθρώσεις. Οι ισομετρικές ασκήσεις σφίγγουν τους μυς χωρίς να κινούν τις αρθρώσεις που μπορεί να πονούν. Στις ισοτονικές ασκήσεις συμμετέχουν οι αρθρώσεις για να ενδυναμώσουν τους μυς μέσω της αντίστασης. Ακολουθούν παραδείγματα. Ισομετρική ενδυνάμωση των μυών του γόνατος • Σταυρώστε τα πόδια σας στο ύψος της γάμπας. • Πιέστε προς τα πίσω με το μπροστινό πόδι, ενώ σπρώχνετε μπροστά με το πίσω πόδι. • Κρατήστε για 6-10 δευτερόλεπτα. • Αλλάξτε πόδι και επαναλάβετε την άσκηση.  Ισοτονική ενδυνάμωση μηρού (τετρακεφάλου) • Καθίστε σε μία καρέκλα με τα δύο πόδια ελαφρώς ανοιχτά να ακουμπούν στο έδαφος. • Ανυψώστε το ένα πόδι έως ότου τεντώσει όσο το δυνατόν περισσότερο. • Κρατήστε το σε αυτή τη θέση για 6 - 10 δευτερόλεπτα. • Επαναφέρετε στην αρχική θέση και επαναλάβετε με το άλλο.  Ασκήσεις αντοχής Αφού εξοικειωθείτε με τις ασκήσεις εύρους κίνησης και ενδυνάμωσης, είναι καιρός να περιλάβετε και ασκήσεις αντοχής στο πρόγραμμά σας. Ξεκινήστε με άσκηση για 5 λεπτά, 3 φορές την ημέρα και κατόπιν σταδιακά αυξήστε τον χρόνο έως τα 30 λεπτά την ημέρα, τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας. Αυτό θα βοηθήσει την καρδιά σας να λειτουργεί αποτελεσματικότερα και θα βελτιώσει τη δύναμη των πνευμόνων σας. Η τακτική άσκηση αντοχής θα σας κάνει να νιώθετε και να κοιμάστε καλύτερα, ενώ παράλληλα ελέγχετε και το βάρος σας. Περπάτημα Το μόνο που θα χρειαστείτε είναι ένα καλό ζευγάρι παπούτσια για περπάτημα και την ικανότητα να βαδίζετε χωρίς υπερβολικό πόνο. Μπορείτε να περπατάτε μέσα ή έξω από το σπίτι, οποιαδήποτε ώρα σας βολεύει. Άσκηση στο νερό Το κολύμπι και οι ασκήσεις σε ζεστό νερό (περίπου 30 βαθμοί) καταπραΰνουν τις δύσκαμπτες και επώδυνες αρθρώσεις. Το νερό στηρίζει το σώμα σας, με αποτέλεσμα να δέχονται λιγότερη πίεση τα ισχία, τα γόνατα, τα πόδια και η σπονδυλική στήλη. Ποδήλατο Η άσκηση αυτή γίνεται με μεγαλύτερη ασφάλεια μέσα στο σπίτι, σε στατικό ποδήλατο. Μπορείτε να ορίσετε την αντίσταση σύμφωνα με τι ανάγκες σας, χρησιμοποιώντας πολύ μικρή ή καθόλου αντίσταση, αν έχετε πρόβλημα στα γόνατα. Προσαρμόστε το ύψος της θέσης ώστε τα γόνατά σας να είναι ελαφρώς λυγισμένα όταν τα πετάλια είναι στο χαμηλότερο σημείο. ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αποκατάστασητων κατεστραμμένων αρθρώσεων. Χρειάζεστε χειρουργική επέμβαση; Αν η ρευματοειδής αρθρίτιδα γίνει σοβαρή, μπορεί να προκαλέσει χρόνιο πόνο και παραμόρφωση σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις. Σε εκείνο το σημείο, πρέπει να εξετάσετε την περίπτωση χειρουργικής επέμβασης. Υπάρχουν διάφορα είδη χειρουργικής επέμβασης για τους ασθενείς που έχουν σοβαρή βλάβη στις αρθρώσεις. Οι κύριοι στόχοι αυτών των επεμβάσεων είναι: • Η μείωση του πόνου • Η βελτίωση της λειτουργίας των προσβεβλημένων αρθρώσεων • Η αύξηση της ικανότητας να πραγματοποιείτε καθημερινές δραστηριότητες Συνολικά, εκατοντάδες χιλιάδες αρθροπλαστικές γόνατος και ισχίου πραγματοποιούνται κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο. Γίνονται, επίσης, επεμβάσεις στα χέρια και τους καρπούς για τους ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα. Ωστόσο, τη χειρουργική επέμβαση δεν μπορούν όλοι να την κάνουν. Η απόφαση πρέπει να ληφθεί μόνο μετά από προσεκτικό συνυπολογισμό όλων των δεδομένων από εσάς και τον γιατρό σας. Επιλογές χειρουργικής αντιμετώπισης Οι συνηθέστερες επεμβάσεις που θα μπορούσαν να σας ωφελήσουν περιλαμβάνουν: Αρθροπλαστική. Αυτή είναι η συχνότερα χρησιμοποιούμενη χειρουργική επέμβαση για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και γίνεται κυρίως για την ανακούφιση του πόνου και τη βελτίωση ή διατήρηση της λειτουργίας των αρθρώσεων. Μεταφορά και πλαστική των τενόντων. Οι χειρουργοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν έναν άθικτο τένοντα για να επιδιορθώσουν τη βλάβη ή ρήξη ενός άλλου. Αυτή η επέμβαση συχνά χρησιμοποιείται για την αποκατάσταση της λειτουργίας των χεριών. Εκτομή του αρθρικού υμένα. Οι χειρουργοί μπορούν να αφαιρέσουν τον φλεγμαίνοντα ιστό που περιβάλλει την προσβεβλημένη άρθρωση. Αυτό συνήθως γίνεται ως μέρος της χειρουργικής επέμβασης αποκατάστασης των τενόντων. Αρθροπλαστική Οι χειρουργοί μπορούν να αντικαταστήσουν ολόκληρες αρθρώσεις ή μέρη αυτών. Κατά την ολική αρθροπλαστική, η κατεστραμμένη άρθρωση αντικαθίσταται από μία τεχνητή που είναι φτιαγμένη από πλαστικό, μέταλλο και/ή κεραμικό υλικό. Μία άλλη επιλογή είναι η μερική αρθροπλαστική. Αυτή περιλαμβάνει αντικατάσταση μόνο των κατεστραμμένων ή τμημάτων της άρθρωσης. Με τσιμέντο ή χωρίς; Όταν γίνεται εμφύτευση μίας ολόκληρης άρθρωσης ή μέρους αυτής, ο χειρουργός μπορεί να χρησιμοποιήσει τσιμέντο για οστά για να συγκρατήσει το τμήμα στη θέση του. Αυτό αποτελεί συχνά καλή επιλογή στα μεγαλύτερης ηλικίας άτομα, λόγω της σχετικά σύντομης περιόδου ανάρρωσης. Σε ένα εμφύτευμα χωρίς τσιμέντο, τα μέρη που εφαρμόζουν μέσα στο οστό είναι κατασκευασμένα από υλικό που επιτρέπει στο οστό να αναπτυχθεί στο εσωτερικό του. Αυτός ο τύπος εμφυτεύματος έχει μεγαλύτερο χρόνο ζωής, αλλά απαιτεί τα οστά να είναι αρκετά υγιή ώστε να αναπτυχθούν και να συνδεθούν με το τεχνητό μέρος. Ο χρόνος ανάρρωσης είναι επίσης μεγαλύτερος, επειδή το οστό χρειάζεται χρόνο για να αναπτυχθεί. Υπάρχουν, επίσης, υβριδικά εμφυτεύματα που έχουν μέρη με τσιμέντο ή χωρίς. Ο ρευματολόγος σας και ο χειρουργός θα σας βοηθήσουν να αποφασίσετε ποιος τύπος αρθροπλαστικής είναι καλύτερος για εσάς. Πώς να βρείτε τον κατάλληλο χειρουργό Αν αποφασίσετε μαζί με τον ρευματολόγο σας ότι η χειρουργική επέμβαση είναι η μέθοδος που θα ακολουθήσετε, είναι σημαντικό να επιλέξετε έναν ορθοπεδικό χειρουργό, ο οποίος ειδικεύεται στις επεμβάσεις των αρθρώσεων και των οστών. Το πρώτο βήμα είναι να πάρετε συστάσεις. Ρωτήστε τον ρευματολόγο σας και το τοπικό νοσοκομείο να σας παραπέμψουν σε χειρουργούς που έχουν πείρα στο είδος χειρουργικής επέμβασης που χρειάζεστε. Το επόμενο βήμα είναι να κλείσετε ραντεβού. Αυτό θα σας βοηθήσει να αποφασίσετε ποιος χειρουργός θα είναι η καλύτερη επιλογή για σας. Συζήτηση με έναν χειρουργό. Θέστε του τις εξής τέσσερις ερωτήσεις: 1. Ποιο είδος χειρουργικής επέμβασης θα χρησιμοποιούσατε στην περίπτωση μου; 2. Πόσες τέτοιες χειρουργικές επεμβάσεις έχετε κάνει; 3. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα στους περισσότερους ασθενείς; 4. Υπάρχουν κάποιοι ασθενείς που θα ήθελαν να μιλήσουν μαζί μου για την εμπειρία που είχαν με τη χειρουργική επέμβαση; Προετοιμάζοντας τον εαυτό σας για την επέμβαση Μόλις έχετε επιλέξει έναν χειρουργό, είναι η ώρα να προετοιμαστείτε ψυχικά και σωματικά. Ίσως σας βοηθήσουν τα παρακάτω: 1. Σκεφτείτε την αναισθησία. Μιλήστε στον χειρουργό σας για τη γενική αναισθησία με την οποία θα κοιμηθείτε, την τοπική αναισθησία που μουδιάζει μόνο το σημείο της επέμβασης ή το συνδυασμό και των δύο που σας κρατά ξύπνιους, αλλά χαλαρωμένους κατά τη χειρουργική επέμβαση. 2. Χάστε βάρος (αν είναι απαραίτητο). Αν είστε υπέρβαρος/η, θα διευκολύνετε τον χειρουργό σας χάνοντας μερικά κιλά. Λιγότερο βάρος σημαίνει λιγότερη πίεση στις αρθρώσεις, γεγονός που θα κάνει πιο εύκολη την κίνησή σας μετά το χειρουργείο. 3. Μπείτε σε φόρμα. Ζητήστε από τους γιατρούς σας να σας συστήσουν ασκήσεις για την ενδυνάμωση των μυών και τη βελτίωση της αντοχής σας. Αυτό θα σας βοηθήσει να αναρρώσετε πιο γρήγορα μετά τη χειρουργική επέμβαση. 4. Προετοιμάστε την οικογένεια. Ορίστε κάποιο μέλος της οικογένειας ως υπεύθυνο επικοινωνίας με την ομάδα γιατρών, κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά την επέμβαση. Βρείτε ποιο άτομο θα σας γυρίσει στο σπίτι από το νοσοκομείο και θα σας φροντίσει τις πρώτες ημέρες που θα βρίσκεστε στο σπίτι. 5. Σκεφτείτε την αιμοδοσία. Αν χρειαστεί μετάγγιση αίματος, πρέπει να σκεφτείτε την περίπτωση να γίνεται αιμοδότης εκ των προτέρων. Μία άλλη επιλογή είναι να ζητήσετε από κάποιο μέλος της οικογένειας να δώσει αίμα για εσάς. 6. Διαμορφώστε το σπίτι στις ανάγκες σας. Εξασφαλίστε εύκολη προσέγγιση σε σημαντικά πράγματα. Βγάλτε τα χαλιά που γλιστρούν και κολλήστε με ταινία τα καλώδια. Εξαλείψτε τους όποιους κινδύνους που θα μπορούσαν να σας κάνουν να πέσετε. Αν η τουαλέτα είναι μακριά από το δωμάτιο που κοιμάστε, μετακινήστε το κρεβάτι ή σκεφτείτε την περίπτωση φορητής τουαλέτας. Τι συμβαίνει κατά τη χειρουργική επέμβαση – Μια ματιά εκ των έσω Όταν εισαχθείτε στο νοσοκομείο, θα γίνει προσεκτικός έλεγχος των εργαστηριακών σας εξετάσεων και θα τοποθετηθεί ενδοφλέβιος καθετήρας για τη χορήγηση υγρών και φαρμάκων. Κατόπιν θα λάβετε ενδοφλέβια αντιβιοτικά και τα φάρμακα της αναισθησίας. Μόλις δράσει το αναισθητικό, μπορεί να αρχίσει η επέμβαση. Ακολουθεί εν συντομία το τι συμβαίνει κατά τη μερική αρθροπλαστική γόνατος: ΒΗΜΑ 1. Ο χειρουργός κάνει μία τομή περίπου 16 εκατοστά στο μπροστινό μέρος του γονάτος. ΒΗΜΑ 2. Ο κατεστραμμένος χόνδρος και ο μηνίσκος (δίσκος χόνδρου) αφαιρούνται από το επάνω μέρος της κνήμης (ένα οστό μεταξύ του γόνατος και της ποδοκνημικής). ΒΗΜΑ 3. Το επάνω μέρος της κνήμης αναδιαμορφώνεται για να τοποθετηθεί ένα πλαστικό κομμάτι που αντικαθιστά τον κατεστραμμένο χόνδρο. ΒΗΜΑ 4. Προστίθεται τσιμέντο στην περιοχή και ασκείται πίεση στο πλαστικό κομμάτι για να μπει στη θέση του. ΒΗΜΑ 5. Η κατεστραμμένη περιοχή του μηριαίου (το οστό μεταξύ του γόνατος και του ισχίου) αφαιρείται και το κάτω μέρος του οστού αναδιαμορφώνεται για να τοποθετηθεί ένα μεταλλικό στέλεχος. ΒΗΜΑ 6. Η περιοχή καλύπτεται με τσιμέντο για οστά και ασκείται πίεση στο μεταλλικό κομμάτι για να μπει στη θέση του.  Πριν τη χειρουργική επέμβαση άλλες επεμβάσεις για τους ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα Εκτός από τη μερική και ολική αρθροπλαστική γόνατος, πολλοί ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα είναι υποψήφιοι για άλλα είδη χειρουργικής επέμβασης. Αρθροπλαστική ισχίου Για την αρθροπλαστική ισχίου, θα τοποθετηθείτε σε πλάγια θέση με τη χρήση ειδικών στηριγμάτων. Η χειρουργική τομή θα γίνει κατά μήκος του ισχίου και θα είναι περίπου 16 εκατοστά. Κατόπιν, το μηριαίο οστό θα αποσυνδεθεί από την κοτύλη του ισχίου και το στρογγυλό τμήμα του μηριαίου σας θα αφαιρεθεί και θα τοποθετηθεί ειδικό μεταλλικό πρόθεμα. Το επόμενο βήμα είναι να αναδιαμορφωθεί η κοτύλη σε στρογγυλό σχήμα και να τοποθετηθεί ένα μεταλλικό περίβλημα στην κοτύλη. Τέλος, γίνεται επανασύνδεση των μυών ή συνδέσμων που είχαν αποκοπεί κατά τη χειρουργική επέμβαση. Χειρουργική επέμβαση των χεριών και των καρπών Δεν είναι δυνατό να εκτιμήσει κανείς πλήρως τη σημασία των χεριών έως ότου χάσει κάποιο μέρος της ικανότητάς του να τα χρησιμοποιεί. Οι πρόσφατες πρόοδοι στις χειρουργικές επεμβάσεις μπορούν να αποκαταστήσουν τη λειτουργικότητα και σταματούν τον συνεχή πόνο, επιδιορθώνοντας τους τένοντες των χεριών και των καρπών που έχουν υποστεί βλάβη από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα.  Μετά τη χειρουργική επέμβαση Συνήθως, θα παραμείνετε στο νοσοκομείο για μερικές ημέρες μετά την επέμβαση έχοντας ιατρική και νοσηλευτική φροντίδα, ώστε να μπορέσετε να αναρρώσετε όσο το δυνατόν ταχύτερα. Οι περισσότεροι ασθενείς στέκονται και περπατούν με τη βοήθεια περιπατητήρα (Π) 4 ώρες μετά την επέμβαση. Δύο σημαντικά μέλη της θεραπευτικής ομάδας θα ασχοληθούν αρκετά μαζί σας, όταν θα βγείτε από το νοσοκομείο. Ένας φυσίατρος θα σας βοηθήσει να ξαναβρείτε το εύρος κίνησής σας και ένας εργοθεραπευτής θα σας δείξει πώς να πραγματοποιείτε μικρές καθημερινές δουλειές, με τέτοιο τρόπο ώστε να ασκείται λιγότερη πίεση στις νέες αρθρώσεις. Πριν επιστρέψετε στο σπίτι, σιγουρευτείτε ότι έχει οριστεί ένα κατάλληλο πρόγραμμα αποκατάστασης για εσάς. Ακολουθήστε προσεκτικά τις οδηγίες εξόδου σας, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών για τα εξής: • Ασκήσεις, όπως βάδιση και μικρής έντασης δραστηριότητες • Σωστή περιποίηση του χειρουργικού σας τραύματος • Ασφαλείς θέσεις που μπορεί να τοποθετηθεί το χειρουργημένο γόνατο ή ισχίο • Βοηθήματα που προλαμβάνουν τους θρόμβους, όπως ελαστικές κάλτσες, αεροθάλαμοι πίεσης για τα πόδια ή φάρμακα • Βοηθήματα για τη βάδιση, όπως περιπατητήρας (Π), βακτηρίες (δεκανίκια) ή μπαστούνι • Παυσίπονα Πάνω από όλα, είναι σημαντικό να διατηρήσετε μια αισιόδοξη στάση. Δεσμευτείτε ότι θα γίνεστε δυνατότεροι και καλύτεροι κάθε ημέρα. Πού μπορείτε να πάρετε περισσότερες πληροφορίες Απευθυνθείτε στο ρευματολόγο σας για περισσότερες πληροφορίες. Μερικοί οργανισμοί που θα μπορούσαν επίσης να σας καθοδηγήσουν είναι οι ακόλουθοι:
Πριν τη χρήση οποιουδήποτε φαρμάκου να συμβουλεύεστε το γιατρό σας και το εγκεκριμένο Φύλλο Οδηγιών Χρήσης από τον ΕΟΦ/ΕΜΕΑ. |
